İskonto Nedir?

İskonto Nedir?

İskonto, bir mal ya da hizmetin liste fiyatı üzerinden yapılan indirimdir. Türkçe karşılığı “indirim” olmakla birlikte ticari uygulamada iskonto genellikle fatura ve teklif üzerindeki indirimleri, ayrıca çek ve senet iskontosu gibi finansal işlemleri de kapsar.

Doğru yazımı iskonto’dur; halk arasında “isconto” da denir.

İskonto Oranı Nedir?

İskonto oranı, liste fiyatından yapılan indirimin yüzde olarak ifadesidir. Örneğin %12 iskonto, liste fiyatı × %12 kadar indirim uygulanması demektir.

İskonto Hesaplama Formülü

Elinizde liste fiyatı (L) ve iskontolu net fiyat (N) varsa oranı şöyle bulursunuz:

İskonto Nasıl Hesaplanır?

1. 1

   Liste fiyatını belirleyin

   Ürünün iskonto öncesi fiyatını (L) alın.

2. 2

   Oranı ondalığa çevirin

   Uygulanacak iskonto oranını ondalık sayıya çevirin (ör. %12 → 0,12). Birden fazla iskonto varsa her birini ayrı yazın.

3. 3

   Net fiyatı bulun

   N = L × (1 − oran). Ardışık iskontolarda her oranı sırayla çarpın.

4. 4

   İndirim tutarını hesaplayın

   İndirim = L − N.

5. 5

   KDV’yi ekleyin

   Satış anı iskontosunda KDV, iskonto sonrası net tutar üzerinden hesaplanır.

İskonto Hesaplama Örnekleri

• Tek iskonto: Liste fiyatı 10.000 TL, oran %12 → Net = 10.000 × (1 − 0,12) = 8.800 TL; indirim 1.200 TL.
• Ardışık iki iskonto (%10 + %5): Net = L × 0,90 × 0,95 = L × 0,855 → efektif indirim %14,5 (%15 değil). Birden çok iskonto ardışık uygulanır; yüzdeler toplanmaz, çarpılır.
• Oranı bulma: Liste 25.000 TL, net 21.500 TL → Oran = 1 − (21.500 / 25.000) = %14.

İskonto ve KDV İlişkisi

• Satış anında faturaya yazılan iskonto KDV matrahını düşürür. Örnek: liste 10.000 TL, iskonto %12 → net 8.800 TL; KDV (%20) = 8.800 × 0,20 = 1.760 TL; genel toplam 10.560 TL.
• Satış sonrasında verilen iskonto (ciro primi, dönem sonu bonusu vb.) genellikle iskonto faturası ile düzeltilir; KDV de buna göre düzeltilir.

Sektörel ve sözleşmesel farklılıklar olabilir; uygulamayı mali müşavirinizle netleştirin.

Alış İskontosu Muhasebe Kaydı

• Anlık / ürün bazlı iskonto: Genellikle maliyet azaltıcı olarak kaydedilir (ör. 153 Ticari Mallar daha düşük maliyetle).
• Dönem sonu prim / bonus: İşletme politikasına göre gelir hesabı olarak izlenebilir.

KDV etkisi, iskontonun yapıldığı ana ve belgelendirme biçimine göre değişir.

İskonto Faturası Muhasebe Kaydı

• Alıcı tarafında: Satıcının düzenlediği iskonto faturasıyla alıcı borcunu azaltır; KDV varsa indirilecek KDV düzeltilir.
• Satıcı tarafında: Sık görülen uygulama, düzeltmenin 611 Satış İskontoları hesabıyla yapılmasıdır.

Tek Düzen Hesap Planı, TFRS/VUK farklılıkları ve özel durumlar için mesleki danışmanlık alın.

İndirim ve İskonto Arasındaki Fark

Günlük dilde eş anlamlı kullanılsa da:

• İndirim: Genel fiyat düşüşüdür (kampanya, perakende).
• İskonto: Fatura ya da teklif üzerindeki ticari indirimi ve senet/çek kırdırma gibi finansal iskontoyu da kapsayan teknik terimdir.

Finansal İskonto: Çek ve Senet Kırdırma

Ticari iskontodan farklı olarak finansal iskonto, vadesi gelmemiş bir çek ya da senedin bankaya veya faktoring şirketine vadeden önce, belirli bir kesintiyle bozdurulmasıdır. Kesinti tutarı, vadeye kalan gün sayısı ve uygulanan faiz oranıyla belirlenir; vadeli satış yapan işletmeler için nakde erken ulaşmanın maliyetidir.

İskonto Nasıl Uygulanır?

• Teklif ve fatura üzerinde: Satır bazında ya da toplam satırında gösterilir.
• Ardışık iskonto (ör. bayi + kampanya): Ayrı ayrı yazılır ve çarpımla uygulanır.
• Koşullu iskonto: Hacim, peşin ödeme, vade gibi kurallara bağlanır.

Bayi İskontosunu Kural Bazlı Yönetin

B2B’de iskonto elle yönetildiğinde hata ve kârlılık kaybı doğar: hangi bayiye hangi oranın uygulandığı, kampanya ile bayi iskontosunun nasıl birleştiği tablolarda kaybolur. Tahsildar’da iskonto, siparişten tahsilata aynı kurallarla çalışır:

• Bayi Sipariş Yönetimi: Bayi grubuna özel fiyat listesi, kategori ve marka indirimi, hedef miktar indirimi, hediye çeki ve kupon tanımlanır; sipariş ve ödeme ERP’ye aktarılır, ödeme bayi carisine işlenir.
• Bayi Tahsilatı: Her bayi için taksit ve limit politikası tek panelden yönetilir; bayiler iskontolu tutarı kartla ve taksitle öder.
• Kredi ile Tahsilat: Bayiniz vadeli almak istese bile tutar, kredi kullandırıldığında doğrudan size aktarılır.

Sıkça Sorulan Sorular