- Damga vergisi, 488 sayılı Kanun kapsamında sözleşme, taahhütname, ihale kararı gibi belgeler üzerinden, belgede yazılı tutar esas alınarak alınan vergidir.
- Hesap basittir: matrah × oran (binde). Yazının yayımlandığı dönemde genel sözleşmelerde binde 9,48, kira sözleşmelerinde binde 1,89 uygulanıyordu; oranlar ve tek kâğıt için üst sınır güncellenebilir.
- Standart ticari faturalar damga vergisine tabi değildir.
Damga vergisi (DV), 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında “kâğıt” sayılan sözleşme, taahhütname, ihale kararı gibi belgeler üzerinden, belgede yazılı belli para (matrah) esas alınarak alınan vergidir. İş ve sözleşme hayatının hemen her noktasına dokunduğu için oranları, matrahı ve istisnaları doğru bilmek hem uyum hem de maliyet yönetimi açısından kritiktir.
Aşağıda en çok sorulan başlıkları oranlar ve örneklerle özetledik.
Damga Vergisi Hesaplama (Formül)
- Genel sözleşmeler: binde 9,48 (%0,948).
- Kira sözleşmeleri: binde 1,89 (%0,189).
Oranlar yazının yayımlandığı dönem içindir. Tek bir kâğıt için alınabilecek azami damga vergisi tutarı da her yıl yeniden belirlenir; büyük tutarlı sözleşmelerde bu üst sınır gündeme gelir. Güncel oran ve tutarları Gelir İdaresi duyurularından kontrol edin.
Damga Vergisi Matrahı Nasıl Hesaplanır?
Matrah, kâğıtta yazılı belli paradır. Süreli kira gibi birden çok dönemi kapsayan sözleşmelerde toplam bedel matrah alınır; süresi belirsiz sözleşmelerde bir yıllık kira tutarı esas kabul edilir.
Damga Vergisi KDV Dahil mi Hesaplanır?
Konu uygulamada tartışmalıdır. Sözleşmede KDV ayrıca gösterilmişse matrahın KDV hariç bedel olduğu yönünde yargı kararları bulunmakla birlikte idarenin farklı yorumladığı durumlar da vardır. Sözleşme bedelinin ve KDV’nin nasıl yazıldığı sonucu etkileyebileceği için uygulamayı mali müşavirinizle netleştirin.
Sözleşme Damga Vergisi Hesaplama (Örnek)
Satış / tedarik sözleşmesi: 1.250.000 TL bedelli bir sözleşmede DV = 1.250.000 × 0,00948 = 11.850 TL (üst sınır kontrolü yapılır).
Kira Damga Vergisi Hesaplama
5 yıllık kira: Aylık 50.000 TL → yıllık 600.000 TL → 5 yıl toplam 3.000.000 TL. DV = 3.000.000 × 0,00189 = 5.670 TL.
İhale Damga Vergisi (Karar ve Sözleşme)
- İhale kararları: binde 5,69.
- İhale sözleşmeleri: genel sözleşme oranı (binde 9,48) uygulanır.
Kamu ihalelerinde karar ve sözleşme aşamalarında iki ayrı DV gündeme gelebilir; matrahlar farklı olabilir.
Fatura Damga Vergisi Hesaplama
Standart ticari faturalar damga vergisine tabi değildir (istisna kapsamındadır). Bu nedenle faturaya ayrıca DV hesaplanmaz. Faturada KDV’nin bir kısmının alıcı tarafından beyan edildiği durumlar için tevkifatlı fatura yazısına bakabilirsiniz.
Maaşta Damga Vergisi
Ücret ödemelerinde damga vergisi oranı binde 7,59’dur (%0,759). Asgari ücret istisnası ve benzeri uygulamalar dönemsel düzenlemelere tabidir.
Damga Vergisi Beyannamesi
- Sürekli mükellefler beyannamelerini Dijital Vergi Dairesi üzerinden verir.
- Verme ve ödeme süresi: Genel uygulamada izleyen ayın 26’sı.
- Sözleşmede taraflar DV bakımından müteselsilen sorumludur; vergiyi ödeyen taraf, sözleşmedeki hükümlere göre diğer tarafa rücu edebilir.
Gelir Vergisi ile Damga Vergisi Arasındaki Fark
- Gelir vergisi: Gelir unsurları üzerinden yıllık/aylık beyan ve tevkifatla alınan, gelire dayalı bir vergidir.
- Damga vergisi: Belgeye dayalı, oranı binde seviyesinde olan ve belge başına bir kez alınan bir vergidir.
Sözleşmelerde Damga Vergisi Oranı: Hızlı Liste
- Genel sözleşmeler: binde 9,48
- Kira sözleşmeleri: binde 1,89
- İhale kararları: binde 5,69
- Ücret / maaş: binde 7,59
Sık Yapılan Hatalar ve İpuçları
- KDV’nin matraha etkisini netleştirmemek: Sözleşmede bedelin ve KDV’nin nasıl yazıldığını kontrol edin.
- Kira süresini atlamak: Süreli kiralarda toplam dönem bedeli matrahtır.
- İhale kararını unutmak: Karar ve sözleşme için ayrı DV olabilir.
- Beyan gününü kaçırmak: Süreleri takvime işleyin; muhasebe kaydını tahakkuk esasına göre doğru döneme yapın.
Sözleşmeden Doğan Alacağı Vadesinde Tahsil Edin
Sözleşme, kira ya da ihale bedeli gibi düzenli alacaklarda asıl risk vergiden çok tahsilatın gecikmesidir. Tahsildar’da:
- Online Ödeme Alma: Müşterinize ödeme linki gönderin; vade öncesinde otomatik hatırlatma yapılsın, ödeme kartla ya da taksitle alınsın.
- ERP / CRM Entegrasyonu: Açık borç ERP’nizden gelsin, tahsilat tamamlandığında aynı cariye işlensin.
- Kredi ile Tahsilat: Bayiniz ya da müşteriniz vadeli almak istese bile kredi kullandırıldığında tutar doğrudan size aktarılsın.
Sıkça Sorulan Sorular
Konu uygulamada tartışmalıdır; sözleşmede KDV’nin ayrıca gösterilip gösterilmediği sonucu etkileyebilir. Mali müşavirinizle netleştirmeniz önerilir.
Toplam 5 yıllık kira tutarı matrahtır; kira sözleşmesi oranı (binde 1,89) uygulanır.
İhale kararlarında binde 5,69; ihale sözleşmesinde genel sözleşme oranı (binde 9,48) uygulanır.
Binde 7,59 (%0,759). Asgari ücret istisnası gibi dönemsel düzenlemeler ayrıca takip edilmelidir.
Standart ticari faturalar damga vergisine tabi değildir.
Kira, hizmet ya da tedarik sözleşmesinden doğan alacak için müşterinize ödeme linki gönderin; vade öncesinde otomatik hatırlatma yapılsın.
