- POS hakedişi, kartla yapılan satıştan komisyon ve diğer kesintiler düşüldükten sonra üye işyerine ödenmesi gereken net tutardır; hesaba geçtiği gün valör günüdür.
- Hakedişin ne zaman yatacağını valör tercihi belirler: ertesi gün ödeme ya da belirli bir bloke süresinden sonra ödeme; taksitli işlemlerde tutar taksit taksit de gelebilir.
- Birden fazla POS’la çalışan işletmede hakediş takvimi nakit planının temelidir; görünmediğinde gelecek nakit tahmine kalır.
Kartla satış yaptınız; müşteri ödedi, slip çıktı. Ama para hesabınıza o an geçmez. Aradaki süreyi ve hesaba ne kadar geçeceğini belirleyen kavram hakediştir.
Hakedişi doğru okumak hem nakit planı hem de bankanızın uyguladığı kesintileri kontrol etmek için gereklidir. Bu yazıda hakedişin ne olduğunu, nasıl hesaplandığını ve takviminin nasıl izleneceğini anlatıyoruz.
POS Hakedişi Nedir?
Hakediş, kartla yapılan bir satıştan komisyon ve varsa diğer kesintiler düşüldükten sonra bankanın ya da ödeme kuruluşunun üye işyerine ödemesi gereken net tutardır. Hakedişin hesabınıza geçtiği gün ise valör günüdür.
- Brüt tutar: Müşterinin kartından çekilen toplam tutar.
- Kesintiler: İşlem komisyonu ve varsa sözleşmede tanımlı diğer kesintiler.
- Net hakediş: Hesabınıza yatması gereken tutar.
Hakediş Ne Zaman Yatar?
Hakedişin hesaba geçeceği gün, üye işyeri sözleşmesindeki valör tercihine bağlıdır:
- Ertesi gün ödeme: İşlem tutarı, komisyon düşülerek genellikle ertesi iş günü hesaba geçer; bu tercihte komisyon oranı genellikle daha yüksektir.
- Blokeli ödeme: Tutar, sözleşmede belirlenen bloke süresi dolduktan sonra hesaba geçer; bekleme süresi uzadıkça oran genellikle düşer.
- Taksitli işlemlerde: Seçilen modele göre tutarın tamamı tek seferde ya da her taksit ayında ilgili taksit tutarı olarak hesaba geçebilir.
Bloke süreleri, oranlar ve taksitli işlemlerde ödeme modeli banka, ödeme kuruluşu ve sözleşmeye göre değişir. Hafta sonu ve resmî tatiller valör gününü bir sonraki iş gününe kaydırabilir.
Hakedişi Etkileyen Diğer Durumlar
- İade ve iptal: İade edilen işlemin tutarı sonraki hakedişlerden düşülebilir.
- İtiraz (chargeback): Kart sahibinin itirazı sonuçlanana kadar ilgili tutar bloke edilebilir. Ayrıntılar: chargeback nedir.
- Oran farkı: Kesilen komisyon anlaşılan orandan farklıysa hakediş de beklenenden düşük gelir. Ayrıntılar: POS komisyonu nasıl kontrol edilir.
- Yurt dışı ve ticari kartlar: Farklı kart türlerinde komisyon ve valör farklı olabilir.
Hakediş Takvimi Neden Önemli?
Tek bir POS’la çalışan işletme için hakediş günü kolay takip edilir. Ama farklı bankalar, farklı valör tercihleri ve taksitli işlemler bir araya geldiğinde, önümüzdeki haftalarda hesaba ne kadar para gireceğini bilmek zorlaşır. Bu belirsizlik doğrudan nakit planına yansır:
- Tedarikçi ödemesi, maaş ve vergi günleri bellidir; hakediş günleri bilinmezse planlama tahmine kalır.
- Taksitli satışlardan doğan ileri vadeli alacaklar görünmezse işletme gerçekte sahip olduğu gelecek nakdi göremez.
- Beklenen hakediş gelmediğinde bunun bir gecikme mi, kesinti mi yoksa iade mi olduğu ancak elle araştırılarak anlaşılır.
Örnek
Aşağıdaki rakamlar örnektir; bankalar anonim gösterilmiştir.
- Banka A, ertesi gün ödeme: 120.000 TL tek çekim → komisyon düşülerek ertesi iş günü hesapta.
- Banka B, blokeli ödeme: 80.000 TL tek çekim → bloke süresi dolduğunda hesapta.
- Ödeme Kuruluşu C, 6 taksit: 60.000 TL → seçilen modele göre tek seferde ya da 6 ay boyunca her ay ilgili taksit tutarı kadar.
Aynı gün yapılan üç satışın parası üç farklı tarihte ve farklı tutarlarda hesaba girer. Nakit planı bu takvim üzerinden yapılmalıdır.
POS Rapor ile Hakediş Takvimi
Tahsildar POS Rapor ile hakediş takviminizi tek panelde görürsünüz:
- Valör ve ileri vadeli alacak takvimi: Tüm sanal ve fiziki POS’larınızdan hangi gün ne kadar yatacağı tek takvimde.
- Yatması gereken ve yatan: Her işlemde yatması gereken tutar ile hesabınıza yatan tutar yan yana; yatan tutar banka hesabınızdan doğrulanır.
- Ciro ve komisyon raporu: Günlük, haftalık ve aylık; iade ve iptaller ayrı listelenir.
- ERP’ye aktarım: Veriler API ile ERP ya da muhasebe sisteminize aktarılabilir.
Hakediş takvimini tahsilat ve tedarikçi ödemeleriyle birlikte yönetmek için Nakit Akışınızı Güçlendirin sayfasına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Hakediş, komisyon ve kesintiler düşüldükten sonra size ödenmesi gereken net tutardır. Valör ise bu tutarın hesabınıza geçtiği gündür.
Valör tercihinize bağlıdır: ertesi gün ödeme seçtiyseniz genellikle ertesi iş günü, blokeli ödeme seçtiyseniz bloke süresi dolduğunda hesaba geçer.
Seçilen modele göre tutarın tamamı tek seferde ya da her taksit ayında ilgili taksit tutarı olarak hesaba geçebilir.
Anlaşılan orandan farklı komisyon kesilmiş, iade ya da iptal düşülmüş veya bir itiraz nedeniyle tutar bloke edilmiş olabilir. İşlem bazında kesilen ve yatması gereken tutarı karşılaştırmak nedeni gösterir.
Valör günü hafta sonuna ya da resmî tatile denk gelirse tutar genellikle bir sonraki iş günü hesaba geçer.
Tüm POS’larınızdan hesaba hangi gün ne kadar yatacağını tek takvimde izleyin; yatması gereken ile yatanı karşılaştırın.
