- Bankayla anlaştığınız komisyon oranı ile her işlemde kesilen oran her zaman aynı olmaz; kart programı, taksit, kart türü ve kampanya bitişi farkın en sık nedenleridir.
- Kontrolün özü üç rakamdır: kesilen komisyon, yatması gereken tutar ve hesabınıza yatan tutar.
- Aylık 10 milyon TL kart cirosunda 0,25 puanlık fark yılda 300.000 TL eder; birden fazla bankayla çalışan işletmede bu kontrolü elle yapmak sürdürülemez.
Bankanızla bir komisyon oranında anlaştınız; sözleşme imzalandı, POS çalışmaya başladı. Ay sonunda hesabınıza yatan tutara bakıyorsunuz ve bir şey tutmuyor gibi görünüyor, ama nerede olduğunu bulamıyorsunuz.
Kart tahsilatında komisyon farkı, işletmelerin en sık gözden kaçırdığı maliyet kalemlerinden biridir. Fark küçük oranlarla başlar; ama hacimle çarpıldığında yıl sonunda ciddi bir tutara ulaşır. Bu yazıda farkın neden oluştuğunu, nasıl hesaplandığını ve düzenli olarak nasıl kontrol edileceğini anlatıyoruz.
Anlaşılan Oran ile Kesilen Oran Neden Farklı Çıkar?
Komisyon oranı tek bir rakam gibi konuşulsa da pratikte her işlem için ayrı hesaplanır. Fark çoğunlukla şu durumlardan doğar:
- Kart programı ve kart türü: Sözleşmedeki oran çoğu zaman bankanın kendi kartları için geçerlidir; başka bankanın kartı, ticari kart ya da yurt dışı kartla yapılan işlemde farklı oran uygulanabilir.
- Taksit sayısı: Her taksit seçeneğinin ayrı bir oranı vardır; taksit tablosundaki bir güncelleme fark edilmeden kalabilir.
- Kampanya ve dönem bitişi: Belirli bir süre için verilen avantajlı oran süre dolunca standart orana döner.
- Valör tercihi: Ertesi gün ödeme ile blokeli ödeme arasında oran farkı vardır; tercih değiştiğinde kesinti de değişir.
- İade ve iptaller: İade edilen işlemin komisyonunun nasıl yansıtıldığı bankadan bankaya farklılık gösterebilir.
- Bildirilmeyen oran güncellemeleri: Oran değişikliği sözleşme ekiyle ya da duyuruyla yapılmış ama finans ekibine ulaşmamış olabilir.
Komisyon Kontrolünün Üç Rakamı
Komisyonu kontrol etmek için her işlemde üç rakamı yan yana görmek gerekir:
- Kesilen komisyon: Bankanın işlemden fiilen düştüğü tutar.
- Yatması gereken tutar: Anlaştığınız oran uygulansaydı hesabınıza yatacak net tutar.
- Yatan tutar: Hesabınıza fiilen geçen tutar.
Örnek Hesap
Aşağıdaki rakamlar örnektir; bankalar anonim gösterilmiştir.
- İşlem: Banka A POS’undan 250.000 TL, 3 taksit.
- Anlaşılan oran: %2,10 → yatması gereken tutar 244.750 TL.
- Kesilen oran: %2,35 → kesilen komisyon 5.875 TL, yatan tutar 244.125 TL.
- Fark: 625 TL, tek bir işlemde.
Aynı fark tüm hacme yayıldığında tablo değişir: aylık 10 milyon TL kart cirosunda 0,25 puanlık fark ayda 25.000 TL, yılda 300.000 TL demektir.
Komisyon Kontrolü Elle Nasıl Yapılır?
- 1
Oran tablosunu çıkarın
Her banka ve ödeme kuruluşu için sözleşmedeki oranları kart programı, taksit sayısı ve valör tercihine göre tek tabloda toplayın.
- 2
İşlem dökümünü alın
Her POS için ilgili dönemin işlem bazlı dökümünü bankadan alın.
- 3
Kesilen oranı hesaplayın
Her işlemde kesilen komisyonu brüt tutara bölerek fiilî oranı bulun.
- 4
Yatması gerekeni bulun
Anlaşılan oranla yatması gereken net tutarı hesaplayın.
- 5
Hesaba yatanla karşılaştırın
Banka hesabınıza geçen tutarı valör günüyle birlikte eşleştirin; iade ve iptalleri ayrı tutun.
- 6
Farkı belgeleyin
Sapan işlemleri tarih, tutar ve oranla listeleyip bankanıza iletin.
Tek bir POS ile bu iş yönetilebilir. Ancak üç ya da dört bankayla, her birinin farklı dosya biçimi, farklı taksit tablosu ve farklı valör günüyle çalışıldığında kontrol ya hiç yapılmaz ya da ay sonuna sıkışır. Farkların çoğu da tam bu yüzden fark edilmez.
Hangi Sıklıkla Kontrol Edilmeli?
- İşlem bazında: Yüksek tutarlı ya da taksitli işlemlerde sapma her işlemde görülebilmelidir.
- Günlük ve haftalık: Ciro ve komisyon toplamları düzenli izlenirse oran değişikliği haftalar sonra değil, ilk günlerde yakalanır.
- Sözleşme yenilemesinde: Bir önceki dönemin gerçekleşen oranları, yeni oran müzakeresinin en güçlü dayanağıdır.
Mevcut oranlarınızın piyasaya göre konumunu görmek isterseniz ücretsiz POS fiyat teklifi hizmetimizde mevcut oran analizi de yapılır. Her işlemi kurallarla en avantajlı kanala yönlendirmek için Her İşlemde En Avantajlı POS Komisyonu sayfasına bakabilirsiniz.
POS Rapor ile Komisyon Kontrolü
Tahsildar POS Rapor, anlaştığınız komisyon oranı ile kesilen oranı her işlemde karşılaştırır:
- Tüm POS’lar tek panelde: Tahsildar’dan geçsin geçmesin tüm sanal ve fiziki POS’larınız; veri, talimatınızla bankaların güvenli kanaldan bıraktığı dosyalarla otomatik gelir.
- Üç rakam yan yana: Her işlemde kesilen komisyon, yatması gereken tutar ve yatan tutar.
- Oran sapmasında uyarı: Kesilen oran anlaşılan orandan saptığında otomatik uyarı alırsınız; hatalı işlemler işaretlenir.
- Banka hesabından doğrulama: Hesaba yatan tutar banka hesabınızdan doğrulanır.
- İade ve iptaller ayrı: İade ve iptaller ayrı listelenir; ciro ve komisyon raporu günlük, haftalık ve aylık alınır.
- Oran girişi: Anlaşmalı oranları panelden siz girebilir ya da sözleşmenizden ekibimize girdirebilirsiniz.
POS Rapor raporlama yapar; tespit edilen farkın düzeltilmesi için itiraz süreci bankanızla yürür. Listede olmayan bir banka talep üzerine kısa sürede eklenir.
Sıkça Sorulan Sorular
En sık nedenler; başka bankanın ya da ticari/yurt dışı kartla yapılan işlem, taksit tablosundaki değişiklik, kampanya süresinin dolması, valör tercihinin değişmesi ve bildirilmeyen oran güncellemeleridir.
Brüt işlem tutarı × (1 − anlaşılan komisyon oranı) formülüyle. Bu tutar hesabınıza yatan tutarla karşılaştırılarak fark bulunur.
Farkı işlem bazında belgelediğinizde bankanıza itiraz edebilirsiniz; sonuç sözleşmenize ve bankanın değerlendirmesine bağlıdır.
İdeal olarak işlem bazında ve günlük izlenmelidir; en azından haftalık ciro ve komisyon toplamlarının kontrolü oran değişikliklerini erken yakalar.
Hayır. Tahsildar’dan geçsin geçmesin tüm sanal ve fiziki POS’larınızın işlemleri raporlanır.
Evet. Tüm bankalar ve ödeme kuruluşları tek panelde raporlanır.
Tüm sanal ve fiziki POS’larınızda kesilen, yatması gereken ve yatan tutarı yan yana görün; oran saptığında uyarı alın.
