- DPO (Days Payable Outstanding), bir işletmenin tedarikçi borçlarını ortalama kaç günde ödediğini gösterir: DPO = Ortalama ticari borçlar ÷ Satılan malın maliyeti × 365.
- DPO, DSO ve stok süresiyle birlikte nakit dönüşüm süresini belirler: DSO + DIO − DPO. DPO uzadıkça işletme nakdini daha uzun süre elinde tutar.
- DPO’yu tedarikçiyi geç ödeyerek uzatmak ilişkiyi ve erken ödeme iskontolarını zedeler; kurumsal kartla ödemede tedarikçi erken alır, işletme vade kazanır.
Nakit akışı konuşulduğunda çoğu zaman tahsilat tarafına bakılır: müşteriler ne kadar sürede ödüyor? Bunu ölçen gösterge DSO’dur. Madalyonun öbür yüzü ise ödeme tarafıdır: işletme tedarikçilerine ne kadar sürede ödüyor? Bunu ölçen gösterge DPO’dur.
DPO Nedir?
DPO (Days Payable Outstanding), Türkçede “borç ödeme süresi” ya da “ortalama ödeme süresi” olarak geçer. İşletmenin tedarikçi borçlarını ortalama kaç günde ödediğini gösterir.
- Yüksek DPO: İşletme nakdini daha uzun süre elinde tutar.
- Düşük DPO: İşletme tedarikçilerine hızlı öder; nakit daha erken çıkar.
DPO tek başına iyi ya da kötü değildir; sektör ortalaması, tedarikçi ilişkisi ve erken ödeme iskontolarıyla birlikte okunmalıdır.
DPO Nasıl Hesaplanır?
- Ortalama ticari borçlar: Dönem başı ve dönem sonu ticari borç bakiyesinin ortalaması.
- Satılan malın maliyeti (SMM): Dönem içindeki alımların maliyete yansıyan tutarı; bazı işletmeler bunun yerine dönem alımlarını kullanır.
- Gün sayısı: Yıllık hesapta 365, çeyreklik hesapta 90.
Örnek Hesap
- Yıllık SMM: 120.000.000 TL
- Ortalama ticari borçlar: 15.000.000 TL
- DPO: (15.000.000 ÷ 120.000.000) × 365 ≈ 46 gün
Bu işletme tedarikçilerine ortalama 46 günde ödüyor demektir.
DPO ile DSO Arasındaki Fark
- DSO: Müşterilerden ortalama kaç günde tahsil ettiğinizi gösterir; düşmesi istenir.
- DPO: Tedarikçilere ortalama kaç günde ödediğinizi gösterir; makul ölçüde yükselmesi nakit için olumludur.
İkisi arasındaki fark nakit açığını belirler: müşterinizden 60 günde tahsil edip tedarikçinize 30 günde ödüyorsanız aradaki 30 günü kendi nakdinizle ya da krediyle finanse edersiniz.
Nakit Dönüşüm Süresi: DSO + DIO − DPO
Nakit dönüşüm süresi (cash conversion cycle), nakdin tedarikçiye ödenmesinden müşteriden tahsil edilmesine kadar geçen süredir:
- DSO: Tahsilat süresi
- DIO: Stokta kalma süresi
- DPO: Borç ödeme süresi
Örnek: DSO 60 gün, DIO 45 gün, DPO 46 gün → nakit dönüşüm süresi 59 gün. İşletme her satış döngüsünde 59 günü kendi kaynağıyla finanse ediyor. Bu süreyi kısaltmanın üç yolu vardır: tahsilatı hızlandırmak, stoğu daha hızlı çevirmek ve ödemeyi daha geç yapmak.
DPO’yu Tedarikçiyi Zorlamadan Uzatmak
DPO’yu yükseltmenin en kolay görünen yolu tedarikçiye geç ödemektir. Ama bu yol pahalıdır:
- Tedarikçi ilişkisi zedelenir; bir sonraki siparişte fiyat ya da öncelik kaybı yaşanabilir.
- Erken ödeme iskontoları kaçırılır.
- Tedarikçi nakit sıkışıklığına girer; zincirin zayıf halkası sonunda tedarik aksamasına dönüşebilir.
Daha sağlıklı yollar şunlardır:
- 1
Vadeyi sözleşmede netleştirin
Ödeme vadelerini tedarikçiyle açıkça müzakere edin ve yazılı hale getirin.
- 2
Ödeme takvimine disiplin getirin
Faturaları vadesinden önce değil, vade gününde ödeyin; toplu ödeme günleri belirleyin.
- 3
Ödeme aracını değiştirin
Kurumsal kartla ödemede tedarikçi tutarını erken alır, işletme ise kart ekstresi ve taksit seçeneğiyle nakdini daha uzun süre elinde tutar. Tedarikçi beklemez, işletme vade kazanır.
Tahsildar Tedarikçi Ödemeleri ile DPO
Tahsildar Tedarikçi Ödemeleri bu üçüncü yolu sistemli hale getirir:
- Tedarikçi borçları tek ekranda: ERP’nizdeki tedarikçi borçları listelenir; ödemek istediklerinizi seçip kurumsal kartınızla tek tıkla, toplu olarak ödersiniz.
- Tedarikçi ertesi iş günü alır: Tedarikçiniz faktoringe gerek kalmadan erken tahsil eder.
- Siz vade kazanırsınız: Taksitli ödemede 12 aya kadar, tek çekimde 40 güne kadar; şirketinize faiz yoktur. Kart maliyetinin tedarikçide mi sizde mi kalacağına siz karar verirsiniz.
- ERP’de kapanır: Ödeme yapıldığında borç ERP’nizde kapanır; ERP bağlantısını Tahsildar kurar. Listede olmayan bir ödemeyi elle de girebilirsiniz.
- Tedarikçi katılımı: Tedarikçilerinizin sisteme katılımını ekibimiz yürütür; katılım zorunlu değildir. Kart ve ödeme limitleri bankanızla birlikte yapılandırılır.
Tedarikçi Ödemeleri bağımsız olarak kullanılabilir. Bayi tahsilatıyla aynı platformda çalıştığı için nakit akışının iki yönü (girişi öne çekmek, çıkışı vadeye yaymak) tek yerden yönetilir. Hizmet Türkiye’deki tedarikçiler için geçerlidir.
Tahsilat, ödeme ve gelecek nakdin birlikte yönetildiği döngünün bütünü için Nakit Akışınızı Güçlendirin sayfasına bakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Tek bir doğru rakam yoktur; sektörün ödeme alışkanlıklarına ve tedarikçilerle anlaşılan vadelere göre değişir. Hedef, sözleşmedeki vadeye uyarken tahsilat süreniz (DSO) ile arasındaki farkı küçültmektir.
Vadeye uyularak ve tedarikçiyle anlaşarak yükseliyorsa nakit için olumludur. Ödemelerin gecikmesinden kaynaklanıyorsa tedarikçi ilişkisi ve erken ödeme iskontoları açısından risklidir.
DSO müşterilerden kaç günde tahsil ettiğinizi, DPO tedarikçilere kaç günde ödediğinizi gösterir. İkisi stok süresiyle birlikte nakit dönüşüm süresini belirler.
Tedarikçi tutarı ertesi iş günü alır; faktoringe ya da vadenin dolmasını beklemeye gerek kalmaz.
Hayır. Tedarikçi katılımını Tahsildar ekibi yürütür; katılmak istemeyen tedarikçilere mevcut yöntemle ödemeye devam edebilirsiniz.
Şu an yalnızca Türkiye’deki tedarikçilere ödeme yapılabilir.
ERP’nizdeki tedarikçi borçlarını kurumsal kartınızla tek tıkla ödeyin; tedarikçiniz ertesi iş günü alsın, şirketinize faiz olmasın.
