- Havale, aynı banka içindeki iki farklı hesap arasında yapılan para transferidir; farklı bankalar arasındaki transfere EFT ya da FAST denir.
- Banka içi olduğu için 7/24 yapılabilir ve para genellikle anında karşı hesaba geçer; dijital kanallarda çoğu zaman ücretsizdir.
- B2B tahsilatta havalenin asıl yükü eşleştirmedir: hangi ödemenin hangi faturayı kapattığını bulmak.
Dijital bankacılığın hayatımızın merkezine yerleşmesiyle para transferi işlemleri de saniyelere indi. İster kira ödemesi yapın, ister bir tedarikçiye ödeme gönderin; bankacılık uygulamalarında en çok kullandığımız menülerden biri “Para Transferleri”dir. Ancak bu menüde karşımıza çıkan terimler bazen kafa karıştırıcı olabiliyor: havale mi, EFT mi, yoksa FAST mi?
Bu yazıda havale nedir, havale nasıl yapılır ve masrafları nelerdir sorularını yanıtlarken, işletmelerin uluslararası tahsilat ihtiyaçlarına yönelik Tahsildar’ın online ödeme çözümlerine de değineceğiz.
Havale Nedir?
Havale, aynı banka içerisinde bulunan iki farklı hesap arasında yapılan para transferi işlemidir. Örneğin göndericinin de alıcının da X Bankası’nda hesabı varsa bu işlem bir havaledir; para banka dışına çıkmaz, yalnızca bankanın kendi hesapları arasında yer değiştirir.
Havale ile virman karıştırılır: virman, bir kişinin aynı bankadaki kendi hesapları arasında (ör. vadesiz hesaptan döviz hesabına) yaptığı aktarımdır. Havalede alıcı başka bir kişi ya da şirkettir.
Havale ve EFT Farkı Nedir?
Kullanıcıların en sık karıştırdığı iki kavram arasındaki havale ve EFT farkı şöyledir:
- Banka: Havale aynı banka içinde yapılır. EFT (Elektronik Fon Transferi) ise farklı bankalar arasında yapılır.
- Zaman: Havale banka içi bir işlem olduğu için 7/24 yapılabilir; hafta sonu ve resmi tatillerde de para genellikle anında karşı hesaba geçer. Klasik EFT ise yalnızca belirli saatlerde gerçekleşir; mesai dışında farklı bankalar arasındaki anlık transferler FAST ile yapılır.
- Maliyet: Havale masrafı genellikle EFT ücretlerinden düşüktür ya da birçok bankada dijital kanallarda ücretsizdir.
Adım Adım: Havale Nasıl Yapılır?
Günümüzde şubeye gitmeden, internet şubesi veya mobil bankacılık ile birkaç adımda havale yapabilirsiniz:
- 1
Giriş yapın
Bankanızın mobil uygulamasına veya internet şubesine giriş yapın.
- 2
Menüyü seçin
“Para Transferleri” menüsünden “Havale” veya “Hesaba Havale” seçeneğine tıklayın.
- 3
Alıcı bilgilerini girin
Alıcı kayıtlıysa listeden seçin. Yeni bir alıcıysa IBAN’ı ya da şube kodu ile hesap numarasını girin (havalede yalnızca hesap numarasıyla da gönderim yapılabilir). İpucu: IBAN girdiğinizde çoğu bankada alıcının ad-soyad baş harfleri ekrana gelir; buradan doğruluğu teyit edebilirsiniz.
- 4
Tutar ve açıklama
Göndermek istediğiniz tutarı girin. “Açıklama” alanına ödemenin ne için olduğunu (fatura numarası, kira vb.) yazmanız hem takip hem kayıt açısından önemlidir.
- 5
Onaylayın
Bilgileri kontrol edip işlemi onaylayın.
Havale Ücretleri ve Masrafları
Havale ücretleri çalıştığınız bankaya ve hesap türünüze göre değişir:
- Şubeden işlem: Genellikle en yüksek masrafın alındığı yöntemdir.
- ATM ve telefon bankacılığı: Orta seviyede bir işlem ücreti olabilir.
- Mobil ve internet bankacılığı: En uygun yöntemdir; birçok banka dijital kanallardaki havaleyi ücretsiz sunar.
B2B Tahsilatta Havalenin Yükü: Eşleştirme
Bireysel kullanımda havale hızlı ve pratiktir. Ancak çok sayıda müşteri ya da bayiden havale ile ödeme alan bir işletmede asıl yük, gelen her ödemenin hangi faturayı kapattığını bulmaktır. Açıklamaya fatura numarası yazılmamış ya da tek transferle birden fazla fatura ödenmişse eşleştirme elle yapılır.
Bayi Sipariş Yönetimi’nde bayi siparişini verirken ödeme yöntemini seçer; havale/EFT ile yapılan ödeme siparişle eşleşir ve ERP’ye aktarılır. Sipariş dışındaki havalelerde cari eşleştirme ERP’de yapılır. Ödemeyi IBAN yerine ödeme linkiyle almak ise eşleştirmeyi kaynağında çözer.
Tahsildar ile Sınırları Kaldırın: Dövizle Tahsilat
Havale yurt içinde ve aynı banka içinde hızlıdır. Ancak işletmeniz büyüdükçe ve müşterileriniz yurt dışına taştıkça, geleneksel banka transferleri (SWIFT vb.) yavaş ve maliyetli kalabilir. Bu noktada Tahsildar şunları sunar:
- Dövizle kart tahsilatı: TL’nin yanında USD ve EUR cinsinden kartlı tahsilat yapabilir, yurt dışındaki müşterinizden banka transferi beklemeden ödeme alabilirsiniz. Ayrıntılar için dövizle online tahsilat yazısına bakabilirsiniz.
- Linkle ödeme: Yurt dışındaki bayinize veya müşterinize SMS ya da e-postayla ödeme linki gönderip havale/EFT limitlerine takılmadan, 3D Secure ile güvenli biçimde ödeme alabilirsiniz.
Yurt içi transferlerde havalenin hızını kullanırken, uluslararası ticarette dövizli kart tahsilatıyla nakit akışınızı hızlandırabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Evet. Havale aynı banka içinde gerçekleştiği için hafta sonu ve resmi tatiller dahil 7/24 yapılabilir; para genellikle anında hesaba geçer.
Evet. Havalede alıcının şube kodu ve hesap numarası yeterlidir. Ancak IBAN kullanmak hata riskini en aza indirir.
Havale anında gerçekleştiği için parayı uygulamadan geri çekmek genellikle mümkün değildir. Vakit kaybetmeden bankanızın müşteri hizmetlerini arayarak hatalı işlem bildiriminde bulunun; banka karşı tarafla iletişime geçerek iade sürecini başlatır. İade, alıcının onayına bağlı olabilir.
Hayır. Başka bir bankaya yapılan transfere havale değil, EFT veya FAST denir. Havale yalnızca aynı bankanın hesapları arasında olur.
Havale limitlerini bankanız belirler ve genellikle işlem başına limiti olan FAST’e göre daha yüksektir. Limitlerinizi mobil uygulamadan kontrol edebilir veya artırabilirsiniz.
Bayiniz siparişini verirken ödeme yöntemini seçsin; havale/EFT ödemesi siparişle eşleşsin, kart ödemesi taksitle alınsın, hepsi ERP’nize aktarılsın.
