- Kimlik tespiti (KYC) kişinin kim olduğunun bir kez belgelenmesidir; kimlik doğrulama ise her girişte ya da işlemde o kişinin gerçekten o kişi olduğunun teyididir.
- Güçlü kimlik doğrulama; bilgi (şifre), sahiplik (telefon, OTP) ve biyometri faktörlerinden en az ikisini birleştirir.
- Online kart ödemesinde kart sahibinin kimliğini 3D Secure ile kart sahibinin bankası doğrular.
Online tahsilat artık yalnızca ödeme almaktan ibaret değil; ödemeyi kimin yaptığından emin olmak da sürecin parçası. Kamu işlemlerinde e-Devlet girişiyle, bankacılıkta uzaktan kimlik tespiti ve mobil onayla alıştığımız kimlik doğrulama adımları, işletmelerin ödeme aldığı kanallarda da güvenliğin temelini oluşturuyor.
Kimlik Sorgulama ile Hızlı ve Güvenli İşlem
Günlük dilde aynı anlamda kullanılsa da iki farklı adım vardır:
- Kimlik tespiti (KYC – müşterini tanı): Kişinin ya da şirketin kim olduğu bir kez belgelenir; kimlik kartı, vergi levhası, imza sirküleri gibi belgelerle yapılır. Bankalar ve ödeme kuruluşları müşteri ilişkisini kurarken bu adımı mevzuat gereği uygular.
- Kimlik doğrulama (authentication): Tanınan kişinin her girişte ya da işlemde gerçekten o kişi olduğu teyit edilir; şifre, SMS ile gelen tek kullanımlık kod ya da banka uygulamasından verilen onay bu adımdır.
Doğrulama, üç faktör ailesine dayanır. İkisi birlikte kullanıldığında güçlü kimlik doğrulama (iki faktörlü doğrulama, 2FA) elde edilir:
Bilgi
Kullanıcının bildiği bir şey: şifre, PIN, güvenlik sorusu.
Sahiplik
Kullanıcının sahip olduğu bir şey: kayıtlı telefona gelen tek kullanımlık şifre (OTP), banka uygulaması, donanım anahtarı.
Biyometri
Kullanıcının kendisi: parmak izi, yüz tanıma.
Bu sayede hem sahtekârlık riski azalır hem de yapılan işlemler kayıt altında, kimin yaptığı belli bir yapıya kavuşur.
Kimlik Doğrulama ile Uyumlu Tahsilat Altyapısı
Güvenlik yalnızca büyük şirketler için değil, KOBİ’ler için de bir ihtiyaç. Kimlik doğrulamayla uyumlu bir tahsilat altyapısında doğrulama birkaç noktada devreye girer:
- Ödeme anında: Online kart ödemelerinde 3D Secure ile kart sahibinin kimliğini kartı çıkaran banka doğrular; kod ya da onay kart sahibinin telefonuna gelir.
- Panele girişte: Bayi ve müşteri kullanıcıları yalnızca kendilerine tanımlı bilgilerle giriş yapar ve kendi işlemlerini görür.
- Yetkide: Ödeme talimatı verebilecek, iade yapabilecek ya da rapor görebilecek kullanıcılar rol bazında ayrılır.
- Kayıtta: Her işlemin kim tarafından, ne zaman yapıldığı izlenebilir; itiraz ya da chargeback durumunda bu kayıtlar delil olur.
Ad, soyad ve T.C. kimlik numarası doğrulaması gereken işlemlerde (ör. kamu ödemeleri) kimlik tespiti, işlemi yürüten kurumun ya da bankanın sürecinde yapılır.
Tahsildar ile Entegre Güvenlik Adımları
Tahsildar, ödeme anındaki doğrulamayı ve kart verisinin korunmasını şu katmanlarla sağlar:
- 3D Secure: Sanal POS ve Online Ödeme Alma üzerinden alınan online kart ödemelerinde kart sahibinin kimliği bankası tarafından doğrulanır.
- PCI-DSS Level 1: Kart verisi işletmenizin sistemlerine gelmez; ödeme sayfası sertifikalı altyapıda çalışır. Ayrıntılar Sertifikalarımız sayfasında.
- Bayi bazında erişim: Bayi Tahsilatı’nda her bayi kendi kullanıcısıyla panele girer ve kendi ödemesini yapar.
- İşlem kayıtları: Tüm tahsilat hareketleri panelde izlenir; POS Rapor ile hatalı işlemler otomatik işaretlenir, iade ve iptaller ayrı görülür.
Kimliği Doğrula, Ödemeyi Güvenle Al
Online tahsilatta güvenlik artık seçenek değil, temel bir ihtiyaç. Ödemeyi yapan kişinin doğrulanması, kart verisinin işletme sistemlerinden uzak tutulması ve her işlemin kayıt altında olması bir araya geldiğinde hem bayiye hem müşteriye güven veren bir tahsilat süreci ortaya çıkar. Ödeme güvenliğinin diğer katmanları için Güvenli ödeme sistemi nedir? yazısına göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kimlik tespiti kişinin kim olduğunun belgelerle bir kez saptanmasıdır. Kimlik doğrulama ise her girişte ya da işlemde, daha önce tanınan kişinin gerçekten o kişi olduğunun şifre, OTP veya biyometriyle teyit edilmesidir.
One Time Password, yani tek kullanımlık şifredir. Genellikle SMS ya da uygulama ile gönderilir, kısa bir süre geçerlidir ve yalnızca bir işlem için kullanılabilir.
Evet. 3D Secure, online kart ödemesinde kart sahibinin kimliğini kartı çıkaran bankanın doğruladığı bir protokoldür; doğrulama SMS kodu ya da banka uygulamasından verilen onayla yapılır.
Bir adım ekler, ancak güncel 3D Secure sürümlerinde düşük riskli işlemlerde kart sahibine ek adım gösterilmeden de doğrulama yapılabilir. Güvenlik ile hız arasındaki dengeyi bankanın risk değerlendirmesi belirler.
Online kart ödemelerinde kimliği 3D Secure ile kart sahibinin bankası doğrulasın; kart verisi PCI-DSS Level 1 altyapıda işlensin, işletmenize hiç gelmesin.
